Vr 25 Mei 2007 - Michiel Mulder
De examens zijn vorige week begonnen. Jongens en meisjes in de puberale leeftijd worden opgesloten in zweterige zaaltjes. Ik kan het me nog goed herinneren hoe dat bij mij ging. Vooral mijn mondeling Frans. Een moeilijke taal die me niet goed lag. Toch scoorde ik een negen. Dat kwam door een goede voorbereiding. Het mondeling ging namelijk over een aantal boeken dat je gelezen had. Ik had bij elk boek een paar zinnen die ik min of meer uit mijn hoofd had geleerd, dus die kwamen er vloeiend uit.
Dat cijfer zegt evenwel niet veel over mijn beheersing van die taal nu. Op vakantie lukt het mij met moeite een pain au chocolat te bestellen.
Iets soortgelijks gold voor de andere negen die ik dat jaar haalde en wel voor Latijn. Ik weet nog goed dat we tijdens de les bij een passage van geschiedschrijver Vergilius te horen kregen: ‘Dit is nou typisch een aardige tekst voor het examen.’ Vervolgens had ik die tekst zeer goed bestudeerd voor de volgende les, vervolgens voor het schoolonderzoek en tenslotte ook voor het examen. En verdomd: het gehele examen bleek enkel en alleen over die tekst te gaan. Ik kende werkelijk elke naamval uit mijn hoofd en dat ging dus bijzonder soepel.
Echter: in Rome lukt het mij niet de eeuwenoude teksten op kerken en het Pantheon te ontcijferen. En het was op mijn tentamen boekhouden na – wat ik nog wel nog steeds beheers - ook meteen de laatste negen die ik haalde.
In mijn beleving hoef je geen negen te scoren. Het gaat om de overwinning op jezelf. Dat je weer een stap verder bent gekomen in het leven. Een psychologische drempel over bent gestapt. Karakterologisch gegroeid. Dat proces houdt niet op na het examen. Ontplooiing zullen we dat maar noemen. Verder komen in de maatschappij. Zelfs: volksverheffing. Daar gaat het om.
Dat heb ik onlangs nog ondervonden. Het behalen van mijn rijexamen ging niet van een leien dakje. Ik vond het verschrikkelijk. En het vreemde was dat ik op zichzelf goed kon rijden, vond ik zelf. Maar op de examens maakte ik er een potje van. Ik deed de meest vreemde dingen verkeerd, telkens weer.
De examenkandidaten wil ik aanraden niet bij de pakken neer te zitten als het tegenzit. Hoe je ermee omgaat, is vaak belangrijker dan het winnen of verliezen. Ga vooral de confrontatie aan met jezelf en deze drempel, het maakt je sterker de nieuwe drempels die het leven telkens weer biedt te nemen. Ga heen en ontplooi jezelf!